تعریف اگزاست فن

اگزاست فن سانتریفیوژ سقفی (Exhaust Fan)، در واقع یک فن جهت تهویه هوای داخل فضای بسته می باشد که این کار را به وسیله کشیدن هوا از محیط داخل به محیط خارج انجام می دهد. با کشیده شدن این هوا به سمت فن در واقع رطوبت، گرما، آلودگی و هوای کهنه به سمت فن رفته و به محیط بیرونی مورد نظر انتقال می یابد تا در فضای داخلی جا برای هوای تمیز تر و اکسیژن بیشتر فراهم گردد. مقدار هوایی که توسط اگزاست فن ها جا به جا می شود به ظرفیت و قدرت فن وابسته است و مورد به مورد تفاوت خواهد داشت.

اگزاست فن سقفی از نظر کاربردی فقط به عنوان مکنده قابل استفاده می باشد، همچنین میتوان از اگزاست فن سقفی برای محیط های انفجاری و محیط های دارای حرارت و رطوبت بالا هستند، استفاده نمود. در این شرایط می بایست تغیراتی در ساختار و شرایط ایمنی اگزاست فن سقفی ایجاد شود که شرایط سازگاری با این محیط ها را داشته باشد.

انواع اگزاست فن مکنده

پروانه فوروارد در اگزاست فن مکنده

پروانه اگزاست فن مکنده سانتریفیوژ فوروارد نسبت به پروانه فن مکنده بکوارد دارای تیغه های بیشتری می باشد. تیغه های خم به جلو صدای بسیار کمتری نسبت به بقیه تیغه ها ایجاد می کنند. در این نوع از اگزاست فن مکنده تیغه های پروانه دارای انحنای رو به جلو در جهت چرخش پروانه می باشند.

اگزاست فن مکنده فوروارد به دلیل حساسیت بالایی که نسب به ذرات جامد معلق در هوا دارد برای جا به جایی هوای تمیز به کار گرفته می شود. این نوع اگزاست فن مکنده دارای صدای تولیدی کمی می باشد و مناسب نصب در داخل محیط نیز هست.

اگزاست فن مکنده فوروارد به دلیل داشتن تیغه های بیشتر نسبت به سایر این مشکل را دارد که زود تر مستهلک شود. بازدهی این نوع اگزاست فن مکنده کم و در حدود 55 تا 65 می باشد. از اگزاست فن مکنده فوروارد برای تولید دبی پایین و ایجاد افت فشار پایین استفاده می شود.

پروانه بکوارد در اگزاست فن مکنده

اگزاست فن مکنده های بکوارد به صورت یک استوانه می باشند. تیغه های پروانه در آن به صورت محدب می باشد. که انحنای آن ها خلاف جهت گردش پروانه می باشند. دمنده های کوچک تر به جای تیغه محدبی شکل، دارای تیغه شیب دار می باشند که دارای انحنا نمی باشند.

این نوع از اگزاست فن مکنده برای ایجاد جریان هوا با سرعت و فشار بالاتر مورد استفاده قرار می گیرند. این نوع اگزاست فن مکنده دارای راندمان بالاتر نسب به نوع فوروارد و شعاعی می باشد. برای مصارف با کارکرد های انرژی زیاد نسبت نوع دیگر اگزاست فن مکنده صرفه اقتصادی بیشتری دارند.

ویژگی اگزاست فن سانتریفیوژ سقفی سری Roof-CM & Roof-CMV :

• پروانه Backward Curved با راندمان بالا از جنس ورق گالوانیزه
• پایه و Cone ورودی از جنس ورق فلزی با پوشش مقاوم در برابر شرایط جوی
• کلاهک فن از جنس Techno-Polymer

مشخصات کلی اگزاست فن سانتریفیوژ سقفی سری Roof-CM & Roof-CMV :

• بالانس استاتیکی و دینامیکی بر اساس استاندارد UNI –  ISO  1940
• قطر پروانه 310˜710 میلیمتر
• الکتروموتور آسنکرون  Direct Drive تک فاز یا سه فاز با درجه حفاظتی ₅₅IP و کلاس F مطابق با استاندارهای IEC / EEC / UNEL MEC
• هوادهی ازm³/hr 300_˜ 14500
• قابلیت کارکرد در دمای 20 ° C –_˜ + 80 ° C (در مدل CM و+40 در مدل CMV)

هواکش های سانتریفیوژ در کاربرد های صنعتی

هواکش های سانتریفیوژی هنگامی به کاربرده می شوند که نیاز به فشار بیشتر و جریان هوای بیشتر و یا به اندازه ی هواکش های محوری باشد. هواکش های سانتریفیوژ، هوا را به طور محوری به دهانه (به صورت موازی ) محور محرک می کشند و جریان هوا را با حرکت وضعی پروانه ها  تا 90 درجه منحرف می کنند و آن را به صورت شعاعی بیرون می کشد .

بیشتر مدل ها از پیکر بندی تک جداره یا دو جداره هستند. هواکش سانتریفیوژ در واقع فنی است که جریان گاز توسط این هواکش جا به جا می شود. هوایی که به درون هواکش ورود می کند در موازات محور گردش پره ها می باشد و با حرکت شعاعی به سمت پره ها حرکت می کند.

هم زمان با این حرکات، جریان هوا یک انرژی جنبشی تولید می نماید که باعث افزایش فشار استاتیک می شود. این هواکش در هوا هایی که آلوده است، یا دمای بالا دارند، می تواند عمل کند. در فن سانتریفیوژ، موتور ها در قسمت پروانه قرار می گیرند که این باعث سرد شدن موتور می شود و طراحی آن در سایز های کوچک بسیار منحصر به فرد است.

اگزاست فن

همان طور که می دانید اگزاست فن محوری سقفی (Exhaust Fan) وظیفه ایجاد جریان القایی در هوا و جا به جایی هوا از نقطه ای به نقطه دیگر را برعهده دارد و وابسته به نوع کارایی خود به دو دسته کلی دمنده و مکنده تقسیم می شود. در کاربری های صنعتی و خانگی که امروزه در سرتاسر جهان از اگزاست فن استفاده می شود، بیشتر از فن مکنده برای تبادل و جابه جایی هوا (هوای گرم, هوای نامطلوب و سمی) استفاده می شود. این بدان معناست که خارج کردن هوا توسط اگزاست فن مکنده الویت بیشتری نسب به وارد کردن هوا (هوای تازه و مطبوع) توسط ساپلای فن دمنده (Supply Fan) دارد.

اگزاست فن سقفی :

از انواع پر کاربرد اگزاست فن تهویه، می توان به اگزاست فن سقفی اشاره کرد. اگزاست فن سقفی همانند اگزاست فن یوتیلیتی بسیار پر کاربرد بوده و در ساختمان ها و برج های مسکونی، اداری و تجاری،کارخانه های صنعتی و نیمه صنعتی، بیمارستان ها و…مورد استفاده قرار میگیرد. در مکان های که نیاز به فشار کمتری باشد، اگزاست فن سقفی راندمان بالاتری دارند و معمولا در مکان های که دبی و فشار استایکی نسبتا زیاد می باشد، پیشنهاد می گردد به جای استفاده از اگزاست فن سقفی از اگزاست فن تهویه از نوع یوتیلیتی استفاده گردد.

یکی از عواملی که موجب استفاده از اگزاست فن سقفی می شود قیمت پایین تر نسبت به اگزاست فن تهویه از نوع یوتیلیتی می باشد، در ضمن به دلیل نبودن فضای کافی در خیلی از مکان ها استفاده از اگزاست فن سقفی انتخاب خوبی می تواند باشد.

عواملی که در انتخاب اگزاست فن باید مد نظر قرار داد

1-نوع فن (سانتریفیوژ یا آکسیال)
2-ظرفیت دبی حجمی هوای مورد نیاز جهت جابه جایی ( مترمکعب در ساعت یا فوت مکعب در دقیقه )
3-فشار استاتیکی فن (در خصوص فن های سانتریفیوژ فوروارد یا بکوارد)
4-تک فاز یا سه فاز بودن الکتروموتور
5-ابعاد و جنس پره های فن (به خصوص در مورد ابعاد فن های آکسیال یا پنجره ای)

انواع اگزاست فن مکنده

با توجه به نوع پروانه و مدل تیغه های به کار رفته در اگزاست فن می توان آن را به انواع مختلفی دسته بندی کرد. در واقع براساس شکل ظاهری نوع پره و تیغه به کار رفته در پروانه، اگزاست فن در انواع زیر تقسیم بندی می شود.

• اگزاست فن مکنده فور وارد (Forward)
• اگزاست فن مکنده بک وارد (Backward)
• اگزاست فن مکنده رادیال (Radial)
• اگزاست فن مکنده بک وارد ایرفویل (Air Foil)

ویژگی اگزاست فن محوری سقفی سری Roof-AM & Roof-AVE :

• مجهز به پروانه بک وارد در سری AM آکسیال در سری AVE
• سطح صدای پایین
• نصب آسان روی انواع سازه های عمرانی
• گارد محافظ ساخته شده از میله های فلزی و مقاوم در برابر اثرات جوی
• الکتروموتور ساخته شده بر اساس استاندارد های بین المللی

مشخصات کلی اگزاست فن محوری سقفی سری Roof-AM & Roof-AVE :

• الکتروموتور آسنکرون Direct Drive تک فاز یا سه فاز با درجه حفاظتی IP55 و کلاس F مطابق با ( IEC/EEC  ( UNEL-MEC
• توری محافظ تولید شده مطابق با UNI 9219.
• ظرفیت هوادهی ازm³/hr 5100_˜ 30000
• بالانس استاتیکی و دینامیکی مطابق با UNI ISO  1940
• Hub از جنس آلومینیم ریخته گری شده
• قابلیت کارکرد در دمای 20 ° C –_˜ + 50 ° C
• قابلیت ساخت به صورت ضد انفجار

اگزاست فن سقفی از نظر کاربرد فقط به عنوان مکنده قابل استفاده می باشد، همچنین میتوان از اگزاست فن سقفی برای محیط های خاص و انفجاری و محیط های دارای دما و رطوبت بالای هستند، استفاده نمود. در چنین  شرایطی می بایست تغیراتی در ساختار و شرایط ایمنی اگزاست فن سقفی ایجاد شود که شرایط سازگار ی با این محیط ها راداشته باشد.

اگزاست فن چیست؟

اگزاست فن Exhaust Fan ، به فنی گفته می شود که برخلاف فن های دمنده، هوا را می کشد و از محیط خارج می کند. از ساده ترین نوع اگزاست فن ها، می توان به هواکش های آشپزخانه اشاره کرد. اگزاست فن های صنعتی قدرت مکش بالایی در حدود 1400CFM دارند که لازمه آن این است که فن های پرقدرتی داشته باشند. اگزاست فن های مکنده معمولا در دو حالت گردش هوا و یا خروج هوا مورد استفاده قرار می گیرند. در حالتی که از اگزاست فن ها در گردش هوا استفاده شود، هوا پس از فیلتر شدن دوباره به محیط باز می گردد.

دسته بندی اگزاست فن مکنده براساس نوع کاربری

اگزاست فن مکنده از نظر کارایی به دسته های مختلفی تقسیم می شوند:

• سقفی(قارچی)
• بین کانالی
• اکسیال(محوری)
• سانتریفیوژ
• یوتیلیتی

منظور از فن محوری و فن سانتریفیوژ در اگزاست فن مکنده این است که با کدام نوع فن کار می کند. هر فن دارای ویژگی ها و مشخصات خاص خود است. فن سانتریفیوژ با ایجاد نیروی گریز از مرکز در اگزاست فن مکنده باعث افت فشار و مکش هوا می شود، در حالی که فن اکسیال با ایجاد جریان مغشوش (توربولانت) در اگزاست فن مکنده باعث افت فشار و مکش هوا می شود. اگزاست فن مکنده قارچی بر روی سقف نصب شده و بسته به نوع سانتریفیوژ یا محوری بودن باعث مکش هوا به بیرون از ساختمان می شود.

هنگامی که مکان مورد نظر ما نظیر هتل و ساختمان های بلند باشد به جای استفاده از تعداد زیادی اگزاست فن مکنده از نوع تجمیع شده آن که دارای ورودی های چندگانه است و هم چنین قدرت مکش بالایی دارد مانند اگزاست فن مکنده یوتیلیتی استفاده می کنیم.

دلایل صدای زیاد در اگزاست فن ها

• جنیست نامرغوب بدنه اگزاست فن تخلیه هوا
• عدم رعایت اصول در نحوه کوپلینگ و انتقال قدرت از موتور به پروانه
• نوع پره یا تیغه به کار رفته در پروانه اگزاست فن
• سرعت زاویه چرخش فن (دور فن)
• مقطع ورودی و خروجی کانال مکش و دمش هوا (دایروی یا مستطیلی)

راه حل جلوگیری از صدای زیاد اگزاست فن ها

برای جلوگیری از ایجاد و تشدید لرزش (ارتعاشات) در بدنه اگزاست فن تهویه هوای مطبوع می توان، از مواد پلیمری همانند PVC یا فایبرگلاس FRP  در تولید بدنه فن استفاده نمود. به منظور تولید بدنه و مونتاژ این دستگاه می توان به جای برگرداندن لبه ها روی هم (خمکاری ورق های بدنه) ، آن ها را  توسط جوشکاری به یک دیگر اتصال داد که این عمل تاثیر بسزایی در کاهش لرزش (ارتعاشات) تولیدی توسط اگزاست فن مکنده دارد. به منظور کاهش صدای اگزاست فن مکنده راه حل پیشنهادی ما استفاده از باکس فن و پلاگ فن (PLUG FAN) می باشد.

ویژگی اگزاست فن سانتریفیوژ سری Plastic

• مصرف برق پایین
• کاهش سطح صدا به واسطه بهره وری از پروانه Backward با راندمان بالا
• امکان تنظیم موقعیت دهانه خروجی هوا به صورت ۴۵ درجه (بدون نیاز به پشتیبانی فنی)
• بدنه از جنس پلی اتیلن مقاوم در برابر خوردگی ( PE)
• پروانه Single Inlet Backward Curved از جنس پلی پروپیلن مقاوم در برابر خوردگی ( PP)
• شاسی از ورق فولادی با پوشش اپوکسی
• پیچ و مهره از جنس Stainless Steel

اگزاست فن در اتاق تمیز

اگزاست فن ها در این اتاق های تمیز اهمیت دو چندانی دارند، زیرا خروج، ورود و گردش هوا در اتاق تمیز باید کنترل شده باشد. معمولا در طراحی های اتاق تمیز، هوا پس از مراحل مختلف فیلتراسیون از هواساز ها تامین می شود و از یک سو مانند سقف وارد اتاق تمیز می شود و از سوی دیگر توسط اگزاست فن ها از اتاق خارج می شود. حال این هوا گاه به طور کامل به محیط بیرون داده می شود و یا با توجه به طراحی و کاهش مصرف انرژی هوای خارجی از اتاق تمیز و یا انرژی آن به سوی هواساز باز می گردد. معمولا در این گونه موارد از اگزاست فن هایی استفاده می شود که خود دارای فیلتراسیون مانند فیلتر هپا هستند.

مشخصات کلی اگزاست فن سانتریفیوژ سری Plastic :

• هوادهی از m³/hr  1000_˜ 10000
• قطر پروانه 250_˜1250 میلیمتر
• قابلیت کارکرد در دمای 20 ° C – _˜ + 60 ° C
• الکتروموتور Direct Drive تک فاز یا سه فاز با درجه حفاظتی ₅₅ IP  و کلاس F مطابق با استاندارد IEC/EEC (UNEL-MEC)
• امکان ساخت به صورت آنتی استاتیک و self-extinguishing polyethylene AST
• امکان ساخت بدنه پلی پروپیلن
• امکان ساخت به صورت ضد انفجار