در فصول سرد سال با گرم کردن محیط رطوبت نسبی نیز کاهش می یابد گاهی این میزان رطوبت از میزان استاندارد Comfort zone کمتر شده
و باعث سوزش مجاری تنفسی، شیوع بیماری، خشکی پوست و… می شود.
از سوی دیگر با خنک کردن هوا توسط سیستم های (Direct Expantion) DX انبساط مستقیم که دمای کویل آنها کمتر از دمای نقطه شبنم می باشد
در فصول گرم باعث کاهش محسوس رطوبت شود.
برای رساندن رطوبت نسبی محیط به شرایط استاندارد و راحتی باید به میزان مناسبی به هوا رطوبت وارد کرد.
این عملیات توسط دستگاه های رطوبت زن انجام می شود.
در منازل با قرار دادن ظرف آب بر روری بخاری یا اجاق گاز این کار به ساده ترین روش ممکن و ارزان ترین طریق انجام می شد
با ظهور و عرضه دستگاه های بخور سرد یا رطوبت زن های بخار سرد کوچک خانگی به بازار کم کم استفاده از این رطوبت زن هاجایگزین ظرف آب شدند.
خاموش شدن دستگاه در زمان بی آبی، امکان استفاده از عصاره گیاهانی مانند اکالیپتوس و منتول … ، زیبایی و لوکس بودن رطوبت زن های بخار سرد خانگی از مزایا و عدم کنترل میزان رطوبت محیط و ظرفیت کم از معایب این رطوبت زن ها می باشد.
اما کاربرد رطوبت زن ها فقط در مصارف خانگی نبوده و مصارف اصلی این دستگاه ها در صنایع و آزمایشگاه ها می باشد.
بسیاری از صنایع نیازمند رطوبت بالا در سالن های تولید خود می باشند مانند کارخانجات نساجی، که تامین این رطوبت نیازمند رطوبت زن صنتعتی می باشد.
رطوبت زن های آزمایشگاهی نیز مانند رطوبت زن های صنعتی بوده اما دقت تزریق رطوبت، جنس بدنه و …. این تجهیزات متفاوت می باشد.
رطوبت زن های تبخیری گرمایشی :
این رطوبت زن ها توسط افزایش درجه حرارت آب و تبخیر آن عمل می کنند.
این عمل ممکن است در دستگاه رطوبت زن و توسط یک المنت که درون تشتی از آب قرار دارد اتفاق بیافتد و یا خارج از دستگاه توسط دیگ بخار صورت گرفته و به درون دستگاه رطوبت زن تزریق شود.
در هر دو روش بخار وارد هوا شده که مهمترین مزیت آن ادغام مناسب بخار آب با هوا و از ایرادات آن مصرف انرژی بالا و امکان افزایش دمای محیط می باشد.
در ظرفیت های بالا و محیط هایی که مجهز به موتور خانه مرکزی یا تجهیزات تاسیساتی سنگین از جمله دیگ بخار و هوا ساز می باشند
و افزایش دما نیز در پروسه عملیات آن ها قرار دارد استفاده از این روش مناسبترین و اقتصادی ترین روش می باشد.
اما نباید فراموش کرد که از بخار دیگ گرمایش نمی تواند به صورت مستقیم برای رطوبت زنی استفاده کرد
زیرا وجود مواد و سولفات و سولفیدهای مختلف در آب تغذیه دیگ های بخار با سیکل بسته تبخیر باعث بوی نامطبوعی در بخار این دیگ ها می شود.
برای استفاده از بخار دیگ های بخار برای این روش باید از مبدل حرارتی مناسب و یا یک دیگ بخار مناسب با آب تغذیه تمیز و سختی گیری شده برای این منظور استفاده کرد.
رطوبت زن التراسونیک بخار سرد :
در این روش از یک قطعه مولد بخار آلتراسونیک یا پیزو الکترونیک استفاده می شود.
این قطعه با کاهش فشار در روی سطح خارجی خود موجبات تبخیر آب در دمای پایین را فراهم می کند.
مصرف انرژی کم، نگهداری آسان، استهلاک کم از مهمترین مزایا و ظرفیت محدود و جذب کمتر در هوا از معایب این رطوبت زن ها می باشد.
تمام دستگاه های بخار سرد (رطوبت زن ) خانگی مجهز به قطعه آلتراسونیک می باشند.
استفاده از این روش برای رطوبت زن های آزمایشگاهی بسیار مناسب و کم ترین آلودگی را به همراه دارند.
رطوبت زن های پاششی :
در این رطوبت زن ها با اسپری کردن آب و جریان هوا از میان آنها رطوبت نسبی هوا را افزایش می دهند.
این روش به دلیل بوجود آمدن شرایط تبخیر آب از طریق افزایش سطح تبادل و کاهش فشار قطرات آب پس از خروج از نازل که موجب کاهش دمای آب و در نتیجه کاهش دمای هوا می شود.
به عنوان یک روش تهویه مطبوع و خنک کاری محیط نیز استفاده می شود.
کولرهای آبی و ایرواشرها از معروفترین این دستگاه ها هستند.
این رطوبت زن ها مصرف آب بیشتری نسبت به دو روش قبلی داشته و پرتاب قطرات آب آن نیز بیشتر است.
اما سادگی روش و کاهش دمای هوای خوروجی و همچنین نظافت هوای عبوری از میان قطرات آب باعث استفاده فراوان این دستگاه در صنعت و تهویه مطبوع شده است.
جهت کاهش میزان قطرات آب خارج شده از دستگاه از شبکه های قطره گیر و همچنین افزایش دمای هوای جریانی استفاده می کنند.
برای محاسبه رطوبت زن مناسب باید شرایط و مشخصات هوای ورودی و خروجی کاملا مشخص شود.
هر گونه تغییر در مشخصات فیزیکی هوای ورودی می توان مستقیما روی پارامتر های هوای خروجی از دستگاه تاثیر گذار باشد.
روش های کاهش یا افزایش دمای محیط نیز بر روی ظرفیت دستگاه تاثیر گذار خواهند بود.
البته گاهی این دستگاه جزیی از یک هوا ساز یا هوارسان می شود که تغییرات دمای هوا در آن اعمال می شود که در چنین شرایط …. رطوبت زن و اولویت ها حتما باید بررسی و محاسبه شود.
محاسبه ظرفیت این دستگاه از طریق نمودار مشخصات هوا یا همان سایکرومتریک چارت (psychrometric chart) امکان پذیر خواهد بود
و فقط باید میزان رطوبت مطلق هوای ورودی به دستگاه با داشتن دو مولفه دما و رطوبت نسبی هوای ورودی مشخص پس به همین منوال میزان رطوبت مطلق هوای خروجی محاسبه و با کسر دو میزان از یکدیگر میزان رطوبت لازم جهت تزریق به هوا محاسبه خواهد شد.
نکات نصب و راه اندازی
پیشنهاد می شود نصب دستگاه توسط افراد مجرب یا نمایندگان شرکت انجام شود.
قبل از نصب دستگاه، کاتولوگ و برشور را به دقت مطالعه و یا از کارشناسان فنی شرکت اطلاعات لازم را کسب کنید.
تمام دستگاه های رطوبت زن همراه هوای خروجی مقدار کمی قطرات آب بهمراه دارند لذا از گذاشتن لوازم الکترونیکی یا تجهیزات و لوازم مهم زیر دریچه خروجی آنها اجتناب کنید.
به دلیل رطوبت هوای خروجی این دستگاه سعی شود بطور مستقیم به محیط تحت پوشش ارتباط داده شود یا کمترین میزان کانال کشی برای آن در نظر گرفته شود.
اتصال کانال به این دستگاه باعث افزایش احتمال رشد باکتری و ویروس های خطرناک (به دلیل رطوبت بالا و نور کم)
و همچنین اگر دمای کانال کمتر از دمای نقطه شبنم هوا (با توجه به رطوبت بالای هوای خروجی) باشد
این رطوبت بصورت قطرات ریز بروی بدنه کانال پدیدار شده و باعث جاری شدن آب یا رشد جلبک و … می شود.
در هنگام نصب به فاصله مجاز دستگاه از دیوارهای مجاور،سقف و کف دقت کنید.
نکات نصب و راه اندازی
در محل نصب دستگاه یک کفشور یا لوله تخلیه فاضلاب در نظر گرفته شود.
برای نصب این دستگاه به محل ورودی، تخلیه، سرریز و …. دستگاه توجه کنید.
اگر دستگاه بروی سقف کاذب یا در محیط یا در محیط نصب می شود، لوله تخلیه و سرریز را به شبکه فاضلاب متصل کنید.
برای نصب دستگاه رطوبت زن به شیب و زاویه پرتاب هوا دقت کنید تا بیشترین مساحت را تحت پوشش قرار دهد.
جهت کیفیت هوای خروجی و افزایش طول عمر این دستگاه آب ورودی به دستگاه دارای کمترین میزان باشد.
برای این کار می توان از دستگاه های سختی گیر رزینی یا سختی گیرهای RO استفاده کرد.
استفاده از سختی گیرهای مغناطیسی و یا سختی گیرهای الکترومغناطیسی برای آب ورودی این دستگاه ها مناسب نبوده و عملا کارایی نخواهند داشت.
برای کنترل میزان رطوبت محیط از رطوبت سنج (Humidistat) استفاده کنید.
و از خروجی کنترل کننده، رطوبت (Humidistat) برای خاموش یا روشن کردن مولد بخار برای کنترل دقیق تر میزان رطوبت می توان از PLC و رطوبت زن های مرحله ای استفاده کرد.
